Schrijven kun je leren

Winnaars Debutantenschrijfwedstrijd 2017

✩✩ Lees ‘Belgisch’ ✩✩

Vakjury 2017: Thomas Verbogt (fictie), Michael Bijnens (fictie), Auke Kok (non-fictie), Jos Versteegen (poetry slam), Timen Jan Veenstra (toneelschrijven) en Iris van Vliet (scenario)

Juryrapport 2017

Het aantal inzendingen, verhalen, gedichten, toneelstukken, scenario’s was ook dit jaar weer adembenemend. Het is verheugend dat er zo ontzettend veel mensen zich met schrijven bezighouden, maar ik plaats wel onmiddellijk een kanttekening; een kanttekening die uit meerdere kanttekeningen bestaat.

De voornaamste kanttekening is wel dat het niet alleen maar gaat om wat je vertelt, maar vooral om hoe je dat doet. Hoe bouw je een spanningsboog op en hoe maak je een personage karakteristiek? Het antwoord vind je in hoe het personage zich manifesteert en hoe het personage praat. Vervolgens is het van belang hoe je je tekst het ritme geeft waar een tekst om vraagt. Ritme hoort bij de manier van vertellen, bij de stijl van vertellen en daarbij is weer een kwestie van hoe je die buitengewoon goed maakt.

Er wordt in Nederland weleens smalend gedaan over schrijfopleidingen. Want, zo zeggen de smalers dan, schrijven valt niet te leren. Op een schrijfopleiding krijg je uiteraard geen talent cadeau of een fantasie waaruit je kunt putten, maar je kunt wel degelijk technieken leren, en je kunt wel degelijk iets leren over de omgang met je fantasie. Daarom is een schrijfopleiding als Editio belangrijk, nuttig en inspirerend. Dat een schrijfopleiding als Editio bestaansrecht heeft, bewijzen de meeste inzendingen hartstochtelijk. Heel veel mensen raad ik aan zich vanavond nog op te geven. Er wordt lesgegeven door auteurs van wie veel te leren valt. Bovendien leer je ook hoe je het meest van jezelf kunt leren.

Dan is er nog iets dat de jury vaststelde: veel inzenders hebben veel te veel ontzag voor het papier. Zij denken dat het papier vraagt om voorname literatuur, om een heleboel woorden, om krullen en tierelantijnen en fascinerende geurstoffen. Dat is niet zo, helemaal niet. Nee, ik zeg namens de jury, die bestond uit Iris van Vliet, Jos Versteegen, Auke Kok, Timen Jan Veenstra, Michael Bijnens en ikzelf, die het beste met jullie voorheeft: wees brutaal en durf alsjeblieft.

We nomineerden 9 debutanten. Een merkwaardig aantal, maar het zegt iets over de zorgvuldigheid van de jury. Ik noem hun namen in alfabetische volgorde:

Tamara Baars, non-fictie: Er is iets heel ergs gebeurd. Een aangrijpende, zeer persoonlijke tekst. Gedurfd en authentiek.

Demi Baltus, poëzie: Laagjes. Waarin een gestorven oma door een kleindochter ontleed wordt. Het is naar, maar ook liefdevol en teder.

Sara van Gennip, een verhaal: Meisjesvel. Vlot geschreven, filmisch verteld en een geraffineerd spel met de tijdsperspectieven. Het veroorzaakt ontroering

Amarylis de Gryse, poëzie: Zwemblaas, een tekst die raadselachtig en helder is, voor volwassenen bedoeld, maar ongetwijfeld ook door kinderen te begrijpen

Esther van der Krol, een toneeltekst: Belgisch. Huiveringwekkend en laconiek. Een fascinerende tegenstelling tussen onschuld en wreedheid.

Marcel de Laat, een verhaal: Slingers. Een verhaal waarin onmiddellijk iets noodlottigs op het spel staat. En dat dwingend tot nadenken stemt.

Suzy Quid, een scenario: Tuinhuisje. Een verrassend en origineel scenario. En ook absurd. Je blijft je voortdurend afvragen wát er nu echt gebeurt.

Rani Vadder, poëzie: Gij eet mij op. Een intense, zinnelijke en gulle directe tekst.

Mario Withoud, non fictie: De ringen van Herman Brood. Een lekker snel geschreven verhaal over de fascinatie voor Herman Brood en de wereld waartoe hij behoort en die hij oproept.

De jury heeft lang en intensief over deze longlist gepraat en kwam er pas laat op de avond uit. Uiteindelijk kozen we voor een tekst die ons overtuigde door een tintelende brutaliteit, een tekst die heel dicht bij ons kwam, terwijl we ver weg wilden blijven van wat er verteld werd. Een tekst die geestig was en ook absurd, maar ook meedogenloos. Een tekst die een verhaal vertelt dat op een geheel eigen wijze veel duidelijk maakt over wat de wereld waarin we leven in ons veroorzaakt. De tekst is door twee leden van de jury hardop gelezen en in het restaurant waar we zaten, werd het steeds stiller om ons heen.De winnaar is de toneeltekst BELGISCH van Esther van der Krol!

Het debutantenbal is een initiatief van CPNB, DeBalie, Editio en ANV.

Bekijk hier de prijsuitreiking tijdens het Debutantenbal in De Balie.

Debutantenschrijfwedstrijd

Lees alle verhalen

Herbeleef Het Debutantenbal van 18 maart 2017

Lees en bekijk hier het uitgebreide verslag van het Debutantenbal 2017!